ویژگیهای برتر موتور EF7

 ویژگیهای برتر موتور EF7

زمانی که سمند به عنوان خودروی ملی معرفی شد، یک ایراد اصلی در ذهن هر شخص نکته‌بین تداعی گردید و آن وجود قلب تپنده فرانسوی پژو در دل خودروی ملی بود. از این رو مدیران ایران‌خودرو بر آن شدند تا موتور تمام ایرانی برای خودروی ملی طراحی کنند. موتور EF7 را می‌توان اولین پیشرانی دانست که مراحل طراحی و تولید آن در داخل کشور انجام شده است. شرکت تحقیق، طراحی و تولید موتور ایران‌خودرو یا به اختصار IPCO با مشارکت شرکت آلمانی FEV به منظور انتقال دانش، پروژه مشترکی را تعریف کرد تا خانواده موتور EF در ایران پا بگیرد. خانواده موتور EF شامل: EF7 با حجم ۱۷۰۰cc، EF4 با حجم ۱۴۰۰cc و موتور دیزلی EFD می‌شود. موتور ای‌اف هفت یک مزیت عالی نسبت به سایر موتورهای بنزینی دارد؛ این موتور بر اساس سوخت طبیعی گاز یا همان CNG طراحی شده است. بنابراین موتور در حالت کارکرد با گاز افت توان بسیار کمتر و استهلاک پایین‌تر نسبت به سایر موتورهای بنزینی دارد. در ادامه ویژگی‌های اصلی این پیشران را معرفی می‌کنیم؛ همراه شتابچی باشید.

زمان‌بندی متغیر سوپاپ‌ها

موتور چهار سیلندر EF7 با حجم ۱۶۴۹ سی سی مجهز ۱۶ سوپاپ است. نسبت تراکم ۱۱، توان حداکثر ۱۱۵اسب بخار در حالت بنزین و ۱۰۰ واحد در حالت گاز طبیعی و سیستم سوخت‌رسان انژکتوری از جمله مشخصات کلی این پیشران است. این موتور مجهز به فناوری CVVT یا همان زمان‌بندی متغیر سوپاپ‌ها ست.

همان‌طور که می‌دانید با افزایش دور موتور، زمان لازم برای تنفس پیشران محدود می‌شود، یعنی زمان کم برای ورود مخلوط هوا و سوخت به داخل سیلندر و تخلیه گاز حاصل احتراق از آن. در موتورهای معمولی، طراح سعی می‌کند زمان‌بندی میانه‌ای را برای باز و بسته شدن سوپاپ‌ها در نظر بگیرد که باعث می‌شود در دورهای بالا راندمان موتور کم و آلایندگی و همچنین مصرف سوخت افزایش یابد. اما اگر سوپاپ‌های ورودی و خروجی با توجه به دور موتور به صورت زمان‌بندی هوشمند باز و بسته شوند؛ این معایب تا حدودی حذف می‌گردد. فناوری CVVT به کار رفته در موتور EF7 در دور بالا دریچه دود را دیرتر می‌بندد و دریچه هوا را زودتر باز می‌کند. توجه داشته باشید که فناوری CVVT چهار نوع مختلف دارد که موتور ملی از نمونه Intake Phaser System یا به اختصار IPS بهره می‌برد. در این سیستم از حداکثر توان و به تبع آن گشتاور موتور، کنترل کامل موتور در دور پایین و همچنین مصرف سوخت بهینه به خوبی استفاده می‌‌شود، اما میزان آلایندگی موتور عملکرد مناسبی (نسبت به فناوری‌های دیگر CVVT) ندارد. نکته قابل توجه در موتورهای با سوخت گاز طبیعی، نیاز بیشتر به هوا برای احتراق کامل است به طوری که این موتورها تا ۱۵ درصد هوای بیشتری نسبت به نوع بنزینی نیاز دارند. برتری پیشران EF7 نیز در همین مورد است که با فناوری CVVT به آن می‌رسد.

حلقه نشیمنگاهی

در پیشران مورد بحث ما قطعه‌ای به نام حلقه نشیمنگاهی (در قسمت فوقانی محفظه احتراق) وجود دارد. این قطعه علاوه بر داشتن تحمل تنش‌های دینامیکی وارد شده از سوپاپ، حرارت محفظه احتراق را نیز به سرسیلندر منتقل می‌کند. در موتورهای گازسوز دمای تولید شده محفظه احتراق نسبت به نمونه بنزینی بیشتر است. چون بنزین مایع است و در زمان ورود به سیلندر بخار می‌شود، مقداری از گرمای محفظه را برای عملیات تبخیر دریافت می‌کند، اما گاز این حالت را ندارد. بنابراین در موتور EF7 گازسوز به دلیل دمای تولید شده بیشتر، این قطعه با آلیاژ خاصی ساخته می شود تا استهلاک موتور کاهش یابد.

تنظیم کننده هیدرولیکی سوپاپ‌ها

با توجه به تنظیم هیدرولیکی فاصله سوپاپ و میل بادامک به وسیله تایپیت، موتور EF7 نیازی به فیلر سوپاپ‌ها ندارد.

سایر برتری‌های موتور در حالت سوخت گاز

سیستم مدیریت موتور به عنوان پیش‌فرض سوخت گاز را به عنوان سوخت اصلی انتخاب می‌کند، حتی در زمان استارت زدن. این یکی دیگر از ویژگی‌های پیشران EF7 است که می‌تواند در زمان استارت زدن از سوخت CNG استفاده کند حتی اگر هوا سرد باشد. طبق اطلاعات شرکت، این پیشران قادر است تا دمای -۱۵ درجه (به شرط باتری با ولتاژ مناسب) در حالت گاز به راحتی روشن شود.

نمودار قدرت و گشتاور موتور EF7 در حالت گازسوز

حتما شنیده‌اید که فنی‌ها می‌گویند در موتورهای گازسوز نباید همیشه از یک نوع سوخت استفاده طولانی کرد؛ چرا که ناخالصی ناشی از سوختی که استفاده نمی‌شود بر روی افشانه رسوب می‌کند. در موتور EF7 واحد ECU قادر است اگر راننده همیشه از یک نوع سوخت استفاده کند،در زمان‌بندی‌های مشخص و بدون متوجه شدن راننده هر از چندگاهی از سوخت دیگر به مقدار کم استفاده کند تا افشانه‌ها رسوب نگیرند.

حساسیت‌های موتور گازسوز

به دلیل استفاده از کمپرسورهای پیستون روغن در جایگاه عرضه سوخت CNG، مقداری روغن در سوخت گاز وجود دارد. نکته مهم که به کارکرد بهینه موتور مربوط میشود، میزان روغن موجود در سوخت است. البته این نکته در زمان طراحی موتور نیز مورد توجه قرار گرفته و شرکت بوش متناسب با گاز عرضه شده در ایران روی الاستومر انژکتور گاز کار کرده است اما اگر مقدار روغن بیشتر از حد طراحی باشد، در عملکرد افشانه‌ها اخلال به وجود می‌آید.

همچنین اگر جایگاه عرضه سوخت فاقد خشک‌کن آب باشد، درصد آب به سوخت نسبت به حالت استاندارد افزایش خواهد یافت. افزایش این نسبت خصوصا در هوای سرد در عملکرد موتور تاثیر منفی می‌گذارد.

همان‌طور که اشاره شد با توجه به ایجاد رسوب بر روی افشانه‌های سوخت، باید همیشه از هر دو نوع سوخت مقداری در مخزن‌ها باشد تا عملیات شست‌وشوی افشانه به صورت خودکار توسط ECU انجام شود.

در حال حاضر موتور EF7 در چهار نمونه تولید می‌شود.

موتور EF7 با سوخت بنزین مورد استفاده در سمند LX، سورن ELX، دنا و دنا پلاس

موتور EF7 با سوخت گاز طبیعی و بنزین مورد استفاده در سمند LX دوگانه

موتور EF7 با سوخت بنزین مجهز به توربو شارژ مورد استفاده در دناپلاس توربو، سورن توربو و ون وانا توربو

موتور EF7 با سوخت گاز طبیعی و بنزین مجهز به توربو شارژ مورد استفاده در سورن توربو گازسوز

موتور EF7 TC

موتور EF7 توربوشارژ یا به اصطلاح ایران‌خودرو پرخوران از همان ابتدای طراحی موتور ملی در دستور کار قرار گرفت و اولین نمونه آن در سال ۸۷ رونمایی شد، اما به دلیل مشکلات تحریم به صورت عمومی عرضه نشد.  اولین نمونه موتور توربوشارژ ایران‌خودرو سال ۹۵ بر روی سمند سورن نصب و قرار شد بعد از آن دنا پلاس توربو هم با همین پیشران عرضه شود. قدرت موتور از ۱۱۵ اسب بخار به حدود ۱۵۰ واحد و گشتاور نیز از ۱۵۵ به ۲۱۵ نیوتن متر در دور ۴۸۰۰ رسیده است. بهبود قابل توجه دیگر میزان مصرف سوخت ترکیبی ست که از ۷.۵ لیتر در ۱۰۰ کیلومتر به ۷.۳۳ در مدل توربو کاهش یافته است. از دیگر تغییرات نمونه توربو می‌توان به اضافه شدن اینترکولر برای خنک شدن هوای دمیده شده از توربوشارژ به محفظه احتراق، تغییرات ضرایب دنده، تغییرات در مسیر حرکت روغن و آب درون موتور، تغییرات پیستون و منیفولد اگزوز و سوپاپ‌ها اشاره کرد.

همان‌طور که می‌دانید میزان استهلاک در پیشران‌های توربوشارژ کمی بیشتر از نمونه‌های تنفس طبیعی ست از این رو ایپکو تمام تلاش خود را برای به حداقل رساندن آن به کار بست. توربو از دور ۲۲۰۰ RPM وارد مدار می‌شود و حس شتاب و قدرت به سرنشینان القا می‌گردد. البته توربوشارژ توسط واحد مدیریت موتور تا دور ۵۳۰۰ محدود می‌شود و بعد از آن بالا نمی‌رود. این موضوع احتمالا برمی‌گردد به عدم افزایش قدرت ترمز‌ها و افزایش طول عمر موتور؛ چرا که امکان افزایش قدرت موتور تا ۱۷۴ اسب بخار نیز در دور بالای ۵۰۰۰ میسر خواهد بود.

 همچنین این مدل با بنزین کیفیت معمولی تولید داخل کشور سازگاری بیشتری دارد (البته به ادعای ایران‌خودرو) تا مشکلات مربوط به ناک کاهش یابد؛ هرچند بهتر است از بنزین سوپر استفاده شود.

از جمله مشکلات این موتور می‌توان به: خورده شدن پره‌های توربو، تعویض زودهنگام روغن موتور نسبت به مدل پایه و نشتی‌های روغن اشاره کرد.

موتور EF7 پایه گازسوز توربو

ایپکو در آخرین نمایشگاه خود از موتور TC7 که همان EF7 پایه گازسوز مجهز به توربوشارژ است رونمایی کرد. این موتور نسبت به مدل توربوشارژ EF7 توانایی دستیابی به قدرت ۱۷۰ اسب بخار و ۲۵۰ نیوتن متر گشتاور دارد و مهمترین ویژگی آن طراحی بر اساس سوخت گاز طبیعی ست.

منابع: http://mahanwebco.ir/https://ikcopress.ikco.ir/

اشتراک گذاری

رامین جهان پور

کارشناس عمران هستم. از سال 87 مشغول فعالیت تولید محتوا در حوزه آی تی بودم و هم اکنون در زمینه حمل و نقل می نویسم.

2 نظرات

  • دنا توربو مدل ۹۶ کیفیت خوبی داشت، خصوصا که اکثر لوازم بوش بود. الان بخاطر تحریم ها خیلی چینی شده.

  • کیفیت مدل های جدید خوب نیست

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *